Η παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα βρώσιμων ελαίων βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο κύμα αστάθειας στις τιμές του ηλιέλαιου.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Οι πρόσφατες επιθέσεις σε ουκρανικές υποδομές επεξεργασίας και αποθήκευσης ηλιελαίου, με κυριότερες αυτές σε περιοχές όπως το Ντνίπρο και η Οδησσός, φαίνεται να ανατρέπουν εκ νέου το σκηνικό και να διαμορφώνουν νέες ισορροπίες στην αγορά ενόψει του 2026.
“Η Ουκρανία η οποία καλύπτει το 40% – 50% των παγκόσμιων εξαγωγών ηλιελαίου, δέχθηκε καίρια πλήγματα σε εγκαταστάσεις μεγάλων παικτών του κλάδου, όπως οι Kernel και Bunge”
Ουκρανία
Η καταστροφή εγκαταστάσεων και η απώλεια σημαντικών αποθεμάτων δημιουργούν άμεσο πλήγμα στις εξαγωγικές δυνατότητες της χώρας και τα μέχρι στιγμής τα δεδομένα δείχνουν μια νέα συρρίκνωση της παραγωγικής ικανότητας. Παράλληλα έρχονται στο φως και οι πρώτες εκτιμήσεις για τη συγκομιδή του 2026 που κάνουν λόγο για αισθητά χαμηλότερα επίπεδα, σε σύγκριση με τα προπολεμικά. Υπάρχουν και σενάρια για μείωση από 30% μέχρι 40%.
Η αντίδραση των αγορών
Η αντίδραση των διεθνών αγορών εμπορευμάτων ήταν άμεση. Οι τιμές του ηλιελαίου κατέγραψαν έντονη μεταβλητότητα, με επίπεδα που σε ορισμένες αγορές ξεπέρασαν τα 1.450 δολάρια ανά τόνο στις αρχές Φεβρουαρίου.
Ελληνική αγορά
Καθώς παρόμοιες συνθήκες είχαν γίνει έντονα αισθητές ήδη με την έναρξη του πολέμου, πριν από μερικά χρόνια. Σήμερα, το ηλιέλαιο αποτελεί αναγκαίο «καύσιμο» ή «συστατικό» τόσο για την εστίαση όσο και για τη βιομηχανία τροφίμων. Οι επιχειρήσεις εστίασης στην Ελλάδα, όπως ταβέρνες, σουβλατζίδικα, fast food είναι από τις πρώτες που θα νιώσουν την πίεση.
“Η ελληνική αγορά εμφανίζεται ιδιαίτερα εξαρτώμενη στο ηλιέλαιο, αλλά και ευάλωτη στις διαταραχές που προέρχονται από την Ουκρανία”
Αντίστοιχα, στη βιομηχανία τροφίμων, πολλές ελληνικές επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν το ηλιέλαιο ως βασικό συστατικό όπως, αρτοποιία – πίτα – σφολιάτα, αλμυρά σνακ, μπισκότα, κονσέρβες, έτοιμα γεύματα και πολλές ακόμη. Όλοι καλούνται να διαχειριστούν το νέο αυξημένο κόστος παραγωγής προϊόντων στο άμεσο μέλλον.
Λιανεμπόριο
Στο λιανεμπόριο οι τιμές στα ράφια συνήθως επηρεάζονται με σχετική καθυστέρηση λόγω των συμβολαίων και αποθεμάτων. Ωστόσο, συχνά παρατηρούμε πως όταν πρόκειται για αυξήσεις, η διαδικασία κινείται ταχύτερα από ότι όταν υπάρχει πτώση. Έτσι ήδη έχουν καταγραφεί διαφοροποιήσεις τιμών από τον Δεκέμβριο, προϊδεάζοντας για περαιτέρω πιέσεις το επόμενο διάστημα.
Τελικό συμπέρασμα
Καθώς οι αναλυτές εκτιμούν ότι η τιμή του ηλιέλαιου θα παραμείνει σε υψηλά ή ιδιαίτερα ασταθή επίπεδα τουλάχιστον έως το δεύτερο τρίμηνο του 2026, το μήνυμα προς την αγορά είναι σαφές.
Η συνεχιζόμενη γεωπολιτική αστάθεια καθιστά αναγκαία τη στροφή σε εναλλακτικούς προμηθευτές και λύσεις. Η αξιοποίηση σογιέλαιου και κραμβέλαιου, αλλά και η στρατηγική επένδυση σε τοπικές καλλιέργειες, με έμφαση στο ελαιόλαδο, αποτελούν ρεαλιστικές επιλογές για τη διασφάλιση της επιχειρηματικής συνέχειας.
Text: GMN Editorial Team
