Είναι ένα ερώτημα που απασχολεί επιχειρήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο και συνεχίζει να διχάζει τόσο τους εργοδότες όσο και τα στελέχη διοίκησης.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Σε θεωρητικό επίπεδο, η απάντηση που δίνεται συχνότερα είναι αρνητική. Πολλοί οργανισμοί θεωρούν ότι η απασχόληση συγγενικών προσώπων μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στη λήψη αποφάσεων, να επηρεάσει την αξιοκρατία και να προκαλέσει εντάσεις μέσα στις ομάδες.
“Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετές μεγάλες εταιρείες εφαρμόζουν πολιτικές που είτε απαγορεύουν την εργασία συγγενών στην ίδια επιχείρηση είτε δεν επιτρέπουν να βρίσκονται στην ίδια διοικητική γραμμή ή στο ίδιο τμήμα”
Τι συμβαίνει όμως στις μικρές επιχειρήσεις;
Εκεί η πραγματικότητα είναι αρκετά διαφορετική. Οι περισσότερες μικρές επιχειρήσεις είναι οικογενειακές ή έχουν αναπτυχθεί γύρω από έναν στενό κύκλο ανθρώπων με ισχυρούς δεσμούς εμπιστοσύνης.
“Είναι συνηθισμένο να εργάζονται μαζί σύζυγοι, πατέρας και γιος, αδέλφια ή άλλα συγγενικά πρόσωπα, ιδιαίτερα στην παραγωγή, στις πωλήσεις ή στη διοίκηση”
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η συγγένεια πολλές φορές λειτουργεί ως στοιχείο συνοχής, μεγαλύτερης δέσμευσης και κοινής προσπάθειας για την επιτυχία της επιχείρησης.
Πού βρίσκεται το πραγματικό «αγκάθι»;
Δεν είναι η συγγένεια αυτή καθαυτή το πρόβλημα. Είναι ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζεται η επιχείρηση τη σχέση αυτή. Στην Ελλάδα οι επιχειρήσεις συνήθως διοικούνται όπως οι οικογένειες. Αυτό μπορεί να προκαλέσει πολλά προβλήματα τόσο στην διαδοχή, όσο και στην λειτουργικότητα.
Από τη μία πλευρά, οι υπόλοιποι εργαζόμενοι μπορεί να αισθανθούν ότι δεν αντιμετωπίζονται ισότιμα ή ότι κάποιοι απολαμβάνουν προνομιακή μεταχείριση. Ακόμη και όταν αυτό δεν συμβαίνει στην πράξη, η εντύπωση αρκεί για να επηρεάσει το κλίμα και την εμπιστοσύνη μέσα στην ομάδα.
Από την άλλη πλευρά, το ίδιο το συγγενικό πρόσωπο βρίσκεται συχνά σε μια δύσκολη θέση. Καλείται συνεχώς να αποδεικνύει ότι βρίσκεται εκεί λόγω των ικανοτήτων του και όχι λόγω της οικογενειακής του σχέσης. Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα, δέχεται αυστηρότερη κριτική και μεγαλύτερες απαιτήσεις από οποιονδήποτε άλλο εργαζόμενο.
“Η λύση δεν είναι να αποκλείονται οι συγγενείς από τις επιχειρήσεις. Η λύση είναι να υπάρχουν κανόνες”
Ξεκάθαρες αρμοδιότητες, αντικειμενική αξιολόγηση, διαφάνεια στις αποδοχές και στις προαγωγές, καθώς και επαγγελματική συμπεριφορά απέναντι σε όλους τους εργαζομένους. Όταν αυτά εφαρμόζονται, η συγγένεια παύει να αποτελεί πρόβλημα και μετατρέπεται απλώς σε ένα ακόμη χαρακτηριστικό της επιχείρησης.
“Τελικά, η ερώτηση δεν είναι αν πρέπει να προσλαμβάνονται συγγενικά πρόσωπα”
Η σωστή ερώτηση είναι αν η επιχείρηση μπορεί να λειτουργήσει με αξιοκρατία, επαγγελματισμό και ίσους κανόνες για όλους. Αν η απάντηση είναι «ναι», τότε η συγγένεια από μόνη της δεν αποτελεί εμπόδιο.
Αν όμως οι κανόνες αλλάζουν ανάλογα με το επώνυμο, τότε το πρόβλημα δεν είναι οι συγγενείς. Είναι η διοίκηση.
