Όταν ακούμε Κίνα και για τη βιομηχανική ισχύ της, έχουμε στο μυαλό μας μια πολύ συγκεκριμένη εικόνα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Γιγάντια κρατικά εργοστάσια, προηγμένη τεχνολογία, ανθρώπους «ρομποτάκια», αλλά και κανονικά ρομπότ σε μορφή γραμμών παραγωγής που πλέον δουλεύουν αυτόματα, ασταμάτητα και που παράγουν φτηνά προϊόντα τα οποία κατακλύζουν τις διεθνείς αγορές, χωρίς κανένα περιορισμό.
“Η εικόνα αυτή είναι μια εικόνα που μάλλον δεν είναι πλήρης ή ίσως να ίσχυε πριν από μερικές δεκαετίες. Σήμερα η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική και μάλλον πολύ μακριά από αυτή την εικόνα”
ΟΚ, αφενός σίγουρα υπάρχουν οι τεράστιοι όμιλοι που όλοι γνωρίζουμε όπως, Xiaomi, Huawei, Cosco, BYD, κ.α. των οποίων η αντιμετώπιση ενδεχομένως να ήταν σχετικά πιο απλή.
Αυξημένοι δασμοί, ίσως κάποιοι ποσοτικοί περιορισμοί εισαγωγών και στην πιο ακραία περίπτωση, κάποιες στοχευμένες εμπορικές κυρώσεις σε στρατηγικούς κλάδους. Η πραγματικότητα όμως είναι πιο σύνθετη.
Ποιο είναι το πραγματικό μυστικό της Κίνας
Η σημερινή κινεζική βιομηχανική υπεροχή δεν στηρίζεται αποκλειστικά σε 10 – 20 κρατικούς γίγαντες. που όλοι γνωρίζουμε. Τουλάχιστον αυτό υποστηρίζει και ο επενδυτής Robin Rivaton μέσω του πρόσφατου άρθρου στην πλατφόρμα Project Syndicate.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του γνωστού επενδυτή η ισχύς της Κίνας στηρίζεται σε ένα τεράστιο παραγωγικό οικοσύστημα που περιλαμβάνει εκατομμύρια μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Στηρίζεται σε δεκάδες εκατομμύρια καταρτισμένους εργαζόμενους και δίκτυα βιομηχανικών clusters όπου μοιράζονται τεχνογνωσία, προμηθευτές και δεξιότητες.
Η αληθινή δύναμη βρίσκεται στην ανάπτυξη
Κάθε τρεις και τόσο ακούμε, “η Κίνα τρέχει με τον τάδε ρυθμό ανάπτυξης” ή “η Κίνα μείωσε – αύξησε την ανάπτυξη”. Τι γίνεται όμως στην κανονική οικονομία πίσω από αυτές τις γραμμές; Η πραγματικότητα είναι ότι η Κίνα δεν επενδύει μόνο σε μεγάλες εταιρείες όπως εσφαλμένα μπορεί να νομίζουμε. Αυτές πολύ πιθανόν να μην το χρειάζονται πλέον γιατί έχουν χτίσει τους δικούς τους μηχανισμούς χρηματοδότησης. Αυτό που κάνει η Κίνα είναι ότι δημιουργεί διαρκώς νέα φυτώρια ταχέως αναπτυσσόμενων επιχειρήσεων που καταλαμβάνουν με στρατηγικό τρόπο κάθε κατηγορία και υποκατηγορία με ταχύτητα και με ευελιξία.
“Η πολιτική των «μικρών γιγάντων» όπως τους ονομάζουν ενισχύει εξειδικευμένες και καινοτόμες εταιρείες σε στρατηγικούς τομείς”
Πολλές από αυτές κατέχουν δεκάδες διπλώματα ευρεσιτεχνίας και επενδύουν πάνω από το 7% των εσόδων τους σε έρευνα και ανάπτυξη. Παράλληλα, η χώρα έχει δημιουργήσει βασικές ζώνες υψηλής τεχνολογίας, όπως το Zhongguancun στο Πεκίνο και το Zhangjiang στη Σαγκάη. Οι περιοχές αυτές παράγουν σημαντικό ποσοστό της οικονομικής δραστηριότητας της χώρας και συγκεντρώνουν μεγάλο μέρος των δαπανών για έρευνα και καινοτομία.
Η επιτυχία δεν στηρίζεται όμως μόνο στις επιδοτήσεις
Στη Ευρώπη υπάρχει η εντύπωση ότι η κινεζική άνοδος αποδίδεται αποκλειστικά στις κρατικές επιδοτήσεις κάτι που η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να μιμηθεί επιδοτώντας διάφορους τομείς με διάφορα προγράμματα τύπου ΕΣΠΑ. Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική. Η Κίνα ναι μεν αξιοποιεί κυρίως φθηνό κεφάλαιο και δημόσια επενδυτικά funds αλλά με στόχο. Όχι με στόχο τη γρήγορη απόδοση, αλλά τη μακροχρόνια βιομηχανική ενίσχυση και την υπεροχή.
“Υπάρχει χρόνος για ανάπτυξη, χρόνος για τεχνολογική βελτίωση και ο χρόνος για τη δημιουργία νέων εταιρειών-ηγετών”
Γιατί η αποδέσμευση της Ευρώπης από την Κίνα δεν είναι εύκολη υπόθεση που νομίζουν κάποιοι
Η δημιουργία νέων υποδομών και η αλλαγή προμηθευτών δεν γίνεται με μια υπογραφή και με πάτημα ενός κουμπιού. Το κινεζικό μοντέλο πλέον βασίζεται σε ολοκληρωμένα παραγωγικά οικοσυστήματα που αλληλοεπιδρούν και αλληλοστηρίζονται σε ανάγκες των εμπορικών εταιρειών που έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια στις υποδομές όπως στα δίκτυα, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, και μακροχρόνια χρηματοδότηση.
Όσο η Ευρώπη δεν δημιουργεί κάτι αντίστοιχο και μένει εγκλωβισμένη στην ναρκισσιστική της εικόνα, κάθε προσπάθεια αποδέσμευσης παραμένει θεωρητική και απόλυτα περιορισμένη. Έτσι αυτές οι δηλώσεις μοιάζουν συχνά περισσότερο σαν πολιτικές δηλώσεις που προσπαθούν να κατευνάσουν την ανησυχία, παρά πραγματική οικονομική δυνατότητα.
Σκέψεις για τη μείωση της εξάρτησης
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν θέλουμε να μειώσουμε την εξάρτηση από την Κίνα. Το ερώτημα είναι αν μπορούμε να ξαναχτίσουμε τη δική μας παραγωγική βάση και ποια στρατηγική θα απαιτούσε αυτό. Καθώς η αυτοματοποίηση, η τεχνολογία και η εξειδίκευση προχωράνε όλο και περισσότερο αυτό το όνειρο, όλο και απομακρύνεται.
Θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να ακούσω τη δική σας γνώμη για αυτό το θέμα. Ποια βιομηχανία στην Ευρώπη και ειδικά στην Ελλάδα, θα μπορούσε να αναπτύξει ένα αντίστοιχο οικοσύστημα; Η γεωργία με τις συμφωνίες Mercosur, ο τουρισμός με την απουσία υποδομών; Πείτε μου στα σχόλια στα social ή να μου στείλετε μου DM.
Source: Project Syndicate
